koşuyolu rezonans

+90 216 545 45 55

Dengeli Beslenme Nedir? Dengeli Beslenme Listesi
  1. Home
  2. Koşuyolu Rezonans
  3. Dengeli Beslenme Nedir? Dengeli Beslenme Listesi
dengeli beslenme

Dengeli Beslenme Nedir? Dengeli Beslenme Listesi

Popüler gündemlerimiz arasında hepimizin de dengeli beslenme vardır öyle değil mi? Esasında “denge” son dönemlerde özellikle çalışan insanların hayatında en çok tartışılan konular arasında yer alıyor. İş hayatımızda, özel yaşantımızda, ilişkilerimizde ve özellikle de yeme içme alışkanlıklarımızda dengeyi bulmak isteriz. Çünkü bu bizim için bir kontrol alanıdır.

Denge konusunu beslenme bazında incelediğimiz karşımıza direkt “dengeli beslenme nedir” sorusu çıkıyor. Gerçekten de dengeli beslenme tam olarak denir? Bunun bir kalıbı var mıdır? İnsanlar nasıl yeterli ve dengeli beslenme programına sahip olabilirler? Bu sorularınızın cevaplarını içeriğimizde gizledik. Daha fazla bilgi için içeriğimize göz atabilirsiniz.

Yeterli ve Dengeli Beslenme Nedir?

Yeterli ve Dengeli Beslenme Nedir?

İlk olarak altını çizmemiz gereken ana konu bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek olacak. Çünkü beslenme alışkanlıkları hakkında günümüzde özellikle popüler diyet programları yüzünden birçok yanlış bilgiyle karşılaşıyoruz. Beslenme alışkanlıkları, beslenmede dengeyi bulma, yeteri kadar kalori alma tamamen “kişiye özel”dir. Peki, bu tam olarak ne demek?

Durumu şöyle açıklayalım. Dışarıdan bir göz olarak şimdi sokağa çıkabilir ya da bir kafeye oturabilirsiniz. Gördüğünüzde ilk fark edeceğiniz şey ne mi? Elbette etrafınızdan geçip giden, sohbet eden insanların hiçbirisinin eşit boy, kilo ve vücut yapısında olmadıkları. Bir de göremediklerimiz var tabi ki. Onlar da bu kişilerin beslenme alışkanlıkları, kronik rahatsızlıklarının ya da çeşitli bağımlılıklarının olup olmadığıdır. Göremediklerimiz kısmını esasında daha fazla uzatabiliriz ama konumuz bu değil.

Bu noktada nasıl her insan farklı fizyolojik ve metabolik durumlardayken; farklı rahatsızlıklara sahipken ortak bir beslenme rutininden bahsedebiliriz ki? İşte bu yüzden “yeterli ve dengeli beslenme nedir” sorunun cevabı; kişiye özel oluşturulan beslenme programlarıdır diyebiliriz. Çünkü her çocuğun ya da yetişkin bireyin fizyolojik ihtiyaçları, vücutlarında eksik bulunan vitamin ve mineraller değişkenlik gösterir.

Aynı kiloda ve boyda iki birey bile farklı rahatsızlıklara sahip olduğunda sağlıklı beslenme rutinleri birbirinden tamamen farklılık gösterir. İşte bu da bizi “insan sağlığı ile dengeli beslenme arasında nasıl bir ilişki vardır” sorusuna götürüyor.

Dengeli Beslenme Nasıl Olur?

Dengeli Beslenme Nasıl Olur?

Dengeli beslenme için öncellikle vücudunuzu ve vücudunuzun ihtiyaçlarını çok iyi bilmeniz gerekiyor. Bunun için aşağıda sıraladığımız sorulardan yararlanabilirsiniz. Böylece kendinize “yeterli ve dengeli beslenme nedir” diye sorduğunuzda cevabı çok daha kolay verebilirsiniz. Şimdi gelin bu sorular nelermiş bir bakalım:

  • Kaç kilosunuz?
  • Boyunuz kaç santim?
  • Vücut kitle indeksinizi biliyor musunuz?
  • Fiziksel olarak vücudunuzun tepki verdiği ya da reddettiği yiyecekler hangileri?
  • Kronik bir rahatsızlığınız var mı?
  • Düzenli kullandığınız ve yan etkileri olan bir ilaç kullanıyor musunuz?
  • Vücut tipiniz ne?
  • Ailenizde olan ama sizde olmayan genetik bir rahatsızlık var mı?
  • Alerjiniz olan bir gıda var mı?
  • Hangi besin türlerini daha çok tercih ediyorsunuz?
  • Hangi besin türlerini tükettikten sonra doymuş, hafif ve rahat hissediyorsunuz?
  • Daha önce hiç diyet yaptınız mı? Yaptıysanız ve verim alamadıysanız sebebini biliyor musunuz?

Esasında bu soruları daha da çoğaltabiliriz. Bu kapsamda kendinize dengeli beslenme listesi hazırlarken kriterize etmeniz gereken tek nokta kilonuz değildir. Kilo bazı durumlarda vücudunuzun size hastalıklarınıza dair verdiği bir alarm olabilir. Dolayısıyla önceliğiniz ne dengeli beslenmek ne de fazlalıklarınızdan kurtulmak olmalı. Esas üzerinde durmanız gereken konu, sizi kilo vermeye iten ve dengeli bir şekilde beslenmenizi gerektiren konuyu doğru tespit etmenizdir. Ancak bu sayede kendiniz için en doğru beslenme takvimini çıkartabilirsiniz.

Dengeli Bir Beslenme Listesi Nasıl Hazırlanır?

Dengeli Bir Beslenme Listesi Nasıl Hazırlanır?

Kendinize dengeli ve yeterli beslenme listesi çıkartmadan önce üşengeçlik yapmadan hemen bir sağlık taramasına girmenizi tavsiye ederiz. Kan tahliliniz sonrasında uzman doktorunuzla vücudunuzda eksik olan vitaminleri tespit edebilirsiniz. Yani esas demek istediğimiz beslenme listesinden önce sağlık durumunuzu gözden geçirmeniz. Vücudunuzun nelere ihtiyacı var?

İkinci adımda ise alerji testi sırada bekliyor. Özellikle hangi gıdalara alerjiniz olduğunu bilmelisiniz. Aksi halde oluşturacağınız beslenme takviminden verim almanız pek de mümkün değil.

Sözün özü dengeli ve yeterli beslenme listesi için öncellikle kendi bedeninizi tanımanız gerekiyor. Sağlıklı bir vücut ve bağışıklık sistemi için vücudunuzdaki eksikleri tespit ederek en doğru beslenme çizelgesini oluşturabilirsiniz.

Beslenme listenizde nelere yer vermeniz gerektiğinden bahsedecek olursak şayet elbette oyumuzu doğal besinlerden yana kullanıyoruz. Özellikle durum ne olursa olsun paketli gıdalara veda etmeyi öğrenmelisiniz. Koruyucu maddelerin artık her paketli gıdada az ya da çok olduğunu biliyoruz. Maalesef paketli gıda tüketimi sadece kilo alımını hızlandırmaz metabolizmanız üzerinde pek çok olumsuzluğa neden olur.

Protein ve vitamin dengesini oturtmalısınız. Ayrıca öğünlerinizde mutlaka yeşillik tüketimine yer verin. Doyum noktasına ulaştığınızda tüketimi kesin. Doymak “tıka basa dolmak” değildir. Ara öğünlere yer verin. Ara öğünler hem gün içerisinde ihtiyaç duyduğunuz enerjisi almanızı sağlar hem de ana öğünlerde porsiyonlarınızı küçültmenize yardımcı olur. Dengeli beslenme adı altında popüler olan diyet listelerinden uzak durun; kendinizi kesinlikle aç bırakmayın.

Vücudunuz, açık bir kitap onu okumayı bildiğiniz zaman dengeli bir beslenme programı oluşturmakta zaten ilk adımı atmış olacaksınız.

Dengeli Beslenmenin Önemi Nedir?

Dengeli Beslenmenin Önemi Nedir?

Gelelim beslenmede dengenin önemine. Bu konuya başka bir açıdan örneklendirme yapacağız. Hepimiz spor ve egzersizden verim almak için rutin olarak hareket etmenin önemini biliyoruz öyle değil mi? Peki bu durum beslenme söz konusu olduğunda değişiyor mu? Elbette hayır. Beslenmenin belli bir rutine oturması ve dengelenmesi vücudunuzun ve iç organlarınızın sağlığı açısından son derece önemli.

Dengeli bir beslenmede öncellikle öğün saatlerinizin her gün aynı olmasını gerekir. Vücudunuzu bu rutine alıştırarak esasında dengenin ilk adımını atmış olursunuz; vücudunuza beslenmede dengeye alışmasını sağlarsınız. Peki, nedir dengeli bir şekilde beslenmenin önemi? Özellikle günümüz modern insanı için neden bu kadar önemli bir konu?

Sağlıklı bir vücudun belli ihtiyaçları vardır. Farklı besinlere ve vitaminlere ihtiyaç duyar. Ancak bu besinleri tüketirken dengeyi kaçırırsak bu bize yarardan ziyade zarar verir. Bu kitaplığın bir rafına taşıyabileceğinden fazla kitap koymakla aynı şeydir. Her şey haddinde ve yeterli olduğu zaman güzeldir.

Dengeli bir beslenme programı, kendinizi zinde ve dinç hissetmenizi destekler. Özellikle kaliteli uyku ve hafif egzersizler ile bu sağlıklı hissi destekleyebilir ve vücut dengenizi bulabilirsiniz.

Dengeli Beslenme İçin Neler Yemeliyiz?

Dengeli Beslenme İçin Neler Yemeliyiz?

Besin bakımından dünyanın en zengin coğrafyalarından birinde yaşıyoruz. Bu avantajdan yararlanmak gerekiyor öyle değil mi? Öncellikle alışılagelmiş “sağlıklı beslenmek pahalı” düşüncesinden kurtulmanız gerekiyor. Bu maalesef ülkemizdeki insanların sağlıklı beslenmeye geçmemeleri için kendilerini kandırma yöntemlerinden birisi.

Şimdi gelin birlikte dengeli bir beslenme için neler yemeniz gerektiğine bakalım:

  • Et ve et ürünleri
  • Süt ve süt ürünleri
  • Taze sebze ve meyveler
  • Balık
  • Protein bazlı gıdalar
  • Beyaz et
  • Kuru baklagiller
  • Kuru yemişler (çiğ olacak şekilde)
  • Ekmek ve tahıllar

Bu besinleri, dengeli ve düzenli olarak tüketerek günlük enerji alımınızı dengede tutabilirsiniz. Elbette durumu yanlış anlamamak gerekiyor. Bu besinleri her gün ya da her öğünde tüketmenize gerek yok. İşte dengelemek dediğimiz kavram burada ortaya çıkıyor. Üç ana öğünde bu besin gruplarına dengeli bir şekilde yer vermelisiniz. Meyve, yoğurt, kuru yemişleri özellikle ara öğünlerde küçük porsiyonlar halinde tercih edebilirsiniz. Öğünlerinizi atlamamaya dikkat etmelisiniz.

Özellikle sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmak istiyorsanız kesinlikle doymuş yağ içeren besinler ve fast food tüketmemelisiniz. Pasta, börek, çikolata, kremayı bu yiyeceklere örnek gösterebiliriz. Elbette evinizde sağlıklı ve katkı maddesi içermeyen doğal malzemelerle kendinize çeşitli tatlılar yaparak tatlı ihtiyacınızı giderebilirsiniz.

En Sağlıklı Yiyecekler Nelerdir?

Sağlıklı ve kişinin vücuduna yararı olan pek çok farklı besin türü vardır. İnsan vücudu bu besinlerin her birisine ihtiyaç duyar.

Meyveler

Meyveler

En sağlıklı yiyecekler listemize meyvelerle başlayabiliriz. Meyveler dünyanın bize bahsettiği doğal bir zenginlik olup her birisi içerisinde ayrı vitaminleri barındırır. Bu kapsamda sağlıklı bir yaşam için olmazsa olmazlar arasındadırlar. Gelin bakalım bu sağlıklı meyveler neler ve içeriklerinde neler bulunuyor.

  • Elma; antioksidan ve C vitamini bakımından zengindir. Doyuruculuk özelliği vardır.
  • Portakal; yüksek oranda C vitamini içerir. Aynı zamanda antioksidan ve lif bakımından zengindir.
  • Avokado; sağlıklı yağlar içerir. C vitamini, lif ve potasyum bakımından zengindir.
  • Muz; B6 ve lif bakımından zengin olan bu besin en önemli potasyum kaynağıdır.
  • Çilek; C vitamini, mangazen ve lif açısından zengin bir meyvedir. Karbonhidrat ve kalorisi düşüktür.
  • Yaban mersini; güçlü bir antioksidan kaynağıdır.

Bunlar dışında üzüm, kiraz, mango, kavun, armut, erik, ananas, greyfurt, şeftaliyi mevsiminde tüketebilirsiniz.

Yumurta – Kırmızı ve Beyaz Et Ürünleri

Yumurta – Kırmızı ve Beyaz Et Ürünleri

Yumurta özellikle sporcuların en çok tercih ettiği besin türlerindendir. Besleyiciliği yüksektir. Et, özellikle Türkiye coğrafyasında olmazsa olmaz besinlerin başında gelir. Tercihen yağsız, az ya da orta pişmiş et tüketmenizi tavsiye ederiz.

Protein açısından zengin bir besin; tavuk ülkemizde sıklıkla tüketilen bir besindir. Tavuk göğsünün yağ ve kalorisi düşüktür. Bu yüzden diyet programlarınızda özellikle tavuk göğsünü tercih edebilirsiniz.

Kuruyemiş ve Tohumlar

Kuruyemiş ve Tohumlar

Dengeli bir beslenmede listede muhakkak kuruyemişlere ve özellikle tohumlara mutlaka yer vermelisiniz. Doyurucu ve kalori bakımından zengin olan bu besinler, çok sayıda vitamin içermektedir.

Sebzeler

Sebzeler

Gelelim beslenme takviminize alabileceğiniz sebze türlerine.

  • Biber; antioksidan bir besindir. C vitamini bakımından zengindir.
  • Brokoli; C ve K vitamini içerir bolca. Ayrıca lif kaynağıdır.
  • Havuç; K vitamini ve lif bakımından zengin bir kök sebzesidir. Antioksidan kaynağıdır.
  • Salatalık; kalori ve karbonhidrat bakımından düşüktür. K vitamini bakımından zengin bir besindir.
  • Sarımsak; güçlü biyoaktif antioksidanlara sahiptir.
  • Soğan; antioksidan bakımından zengin bir besindir.
  • Domates; C vitamini ve potasyum bakımından zengindir.
  • Kuşkonmaz; K vitamini bakımından zengindir. Bunun yanı sıra kalorisi oldukça düşüktür.

Bunların yanı sıra sağlıklı bir beslenme programı için listenize patlıcan, mantar, marul, lahana, kereviz, kabak, pırasa gibi besinleri ekleyebilirsiniz.

Deniz Ürünleri

Deniz Ürünleri

Sağlıklı yiyecekler listenizde muhakkak deniz ürünlerine de yer vermelisiniz. Bu besinler; iyot ve omega-3 bakımından zengindir.

Tahıllar

Tahıllar

Karbonhidrat bakımından zengin olsa da tahıllar, besleyiciliği güçlü besinlerdir. Özellikle diyette olan ya da glutensiz beslenme alışkanlığı olan kişiler; yulaf, kahverengi pirinç, kinoayı rahatlıkla tüketebilirler.

Baklagiller

Baklagiller

Baklagillerin sindirimi zorladığı bir gerçek. Bununla birlikte güçlü bir protein kaynağıdırlar. Özellikle mercimek, barbunya, fasulye ve nohudu sık olmayacak ölçüde tüketebilirsiniz.

Süt ve Süt Ürünleri

Alerjen bir durum söz konusu değilse süt ve süt ürünleri besleyicilikleri ile ön plana çıkar. Bu besinler özellikle kalsiyum bakımından destekleyicidirler. Peynir çeşitleri, süte oranla daha besleyicidir. Yoğurt ise probiyotik bakımında zengindir.

Dengeli Beslenmede Vitamin ve Minerallerin Önemi

Dengeli Beslenmede Vitamin ve Minerallerin Önemi

Vücudun fonksiyonlarını yerine getirebilmesi açısından vitamin ve mineraller öne çıkar. Bu kapsamda dengeli beslenmede vitamin ve minerallerin önemi oldukça büyüktür.

  • İlk olarak vitamin ve mineraller, bağışıklık sistemini güçlendirir.
  • Kişiyi dış etkenlere ve enfeksiyonlara karşı korur.
  • Cilt sağlığını korur ve iyileştirir.
  • Gelişimde hatırı sayılır bir etkiye sahiplerdir.
  • Görme fonksiyonlarını iyileştirir ve geliştirir.
  • Sinir sisteminin fonksiyonlarını yerine getirmesine yardımcı olur.
  • Eklem, kıkırdak, kemik ve kas sağlığı açısından gereklidir.

Minerallerin ve vitaminlerin insan sağlığı üzerinden o kadar çok etkisi vardır ki bu başka bir içeriğin konusu olarak karşımıza çıkar. Burada bilmemiz gereken ana konu, vücudumuzda eksikliğini yaşadığımız mineral ve vitaminleri, besinler aracılığıyla kazanabileceğimizdir. Sağlıklı bir yaşam için dengeli bir tüketim önemli elbette.

İnsan Sağlığı ile Dengeli Beslenme Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?

İnsan Sağlığı ile Dengeli Beslenme Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?

Atalarımız geçmişte “ne yersen o’sun” diye boşuna dememişler değil mi? Bu noktada insan sağlığını koruyabilmek için yediğimiz-içtiğimiz her şeye azami özen göstermeliyiz. “Aman ne olacak sanki bir seferden” şeklinde yaptığımız geçiştirmeler biz farkında olmadan sağlığımızı büyük oranda tehdit edebilir. Bu yüzden sağlıklı ve dengeli bir beslenme programı her bireyin özenle yapması gerekenlerin başında gelir.

Sağlığımız bu hayattaki en büyük zenginliğimizdir. Onu elimizden gelen en iyi şekilde korumalı ve sağlımıza önem verdiğimizi gösteren besinleri tüketmeliyiz. Bu sayede yaşam bizim için çok daha güzel sonuçlar doğurur. Çünkü iyi beslenmek esasında ihtiyacımız olan enerjiyi bize verir. Bu enerji ile hayatımızı daha olumlu bir düzeyde yaşayabiliriz. İşte bunun için yeterli ve dengeli beslenme her bireyin kendi sağlığı açısından yapması gerekenlerin başında gelir. Bu süreçte yukarıda da altını çizdiğimiz gibi beslenmede dengeyi korumak için öncelikle kendi bedeninizi tanılamalısınız.

Sık Sorulan Sorular

Dengeli beslenme, vücudun ihtiyacı olan vitamin ve mineralleri günlük olarak tüketmesiyle gerçekleşir. Bir kişinin günlük kalori ihtiyacı ise kişinin kendisine bağlıdır.

Boy, kilo, metabolizma işleyişi, hastalıklar kişinin beslenme biçimini etkiler, şekillendirir. Dengeli ve sağlıklı beslenildiği zaman kişi ihtiyacı olan kaloriyi alır. Protein, vitamin, karbonhidrat, kalsiyum bir vücudun ihtiyaç duyduğu enzimlerdir. Bunları içeren sebze, meyve, et, süt gibi ürünlerin tüketimi vücudun sağlığı için önemlidir. Bu ürünler dengeli bir biçimde tüketildiği takdirde vücudun ihtiyacı olan kalori karşılanır.

Vejetaryen bireyler et ve et ürünlerini, vegan bireyler ise hiçbir hayvansal gıdayı tüketmez. Proteinin en yoğun olduğu ürünleri tüketmeyen bu bireylerin dengeli beslenmesi için protein içeren sebze, meyve, tahıl ürünlerini tüketmesi gerekir.

Protein vücut için önemli bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyaç karşılanmadığında başka kemikler olmak üzere vücutta çeşitli hastalıklar ortaya çıkabilir. Hayvansal gıda tüketmeyen kişiler ise ıspanak, bezelye, brokoli, mısır, avokado gibi besinleri yiyerek protein gereksinimlerini giderebilir. Bu besinler protein içerdiği için vegan ve vejetaryenler tarafından tüketimi önemlidir.

Dengeli beslenme vücudun gençleşmesine yardımcı olur. Abartıya kaçmadan yapılan spor da bu konu da dengeli beslenmenin yanındadır. Vücudun besin ihtiyacını dengeli bir biçimde sağlayan kişi yaptığı günlük egzersizlerle de vücudun dinamik kazanmasını sağlar.

Vücudun ilerleyen yaşlarda da dinç kalması için spor yapmak sıklıkla başvurulan bir yoldur. Dengeli beslenme ve düzenli yapılan spor kişiye kendisini daha dinç ve enerjik hissettirir. Sağlıklı bir beslenme, kasları ve eklemleri harekete geçiren spor ile etkisini daha fazla gösterir.

Her kişinin vücudu farklı enzimlere ihtiyaç duyar. Bu yüzden herkesin dengeli beslenme programı farklıdır. Bu dengeli beslenme programı bazı kişilerin kilo vermesine de yardımcı olur. Çünkü dengeli beslenme vücudun sağlığını bozan besinlerden uzak durulmasıyla da gerçekleşir.

Dengeli beslenme programına uyan bir kişi vücudunun şeker ihtiyacını doğal şekerler ile karşılamaya başladığında kilo verme yolculuğuna farkında olmadan girmiş olur. Vücudun alışmaya başladığı sağlıklı dengeyi bozmamak adına atılan her adım kişinin fazla kilolarını vermesini sağlar.

Uzman Diyetisyen Şevval Şahin Baybaş
Uzman Diyetisyen Şevval Şahin Baybaş

Mart 2019 tarihinde çalışmaya başladığı Koşuyolu Rezonans Sağlık ve Eğitim Hizmetleri’nde, biofeedback terapileri ile obezite ve gıda bağımlılığı üzerinde çalışmıştır.

Bu gönderiyi paylaş

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Bize Ulaşın

+90 216 545 45 55

Randevu Oluşturun

Son Yazılar

Bize Ulaşın

+90 216 545 45 55

error: İçerik Koruması